Nederland http://vandenheuvel-orgelbouw.nl Wed, 22 Jan 2020 17:09:52 +0100 Joomla! - Open Source Content Management nl-nl Hervormde Kerk, Nunspeet (2020) http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/681-hervormde-kerk-nunspeet.html http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/681-hervormde-kerk-nunspeet.html Hervormde Kerk, Nunspeet (2020)

In 1872 plaatste de firma L. van Dam en Zonen een nieuw orgel met twee manualen en aangehangen pedaal in de dorpskerk te Nunspeet. Het had 17 stemmen. Het orgel werd oorspronkelijk opgesteld aan de westkant van de oude Dorpskerk. In het begin van de twintigste eeuw verving de firma Van Dam & Bergmeijer de Clarinet 8' van het Bovenwerk door een Vox Célèste. Na een uitbreiding van het kerkgebouw plaatste Leeflang het orgel in 1960 in het nieuwe gedeelte.

In de jaren 1967/1968 werd het instrument onder advies van Wim van der Panne aangepast en uitgebreid. Het kreeg onder andere een vrij pedaal, een pedaalkoppel naar het bovenwerk en een nieuwe windvoorziening met ladebodem balgen met enkele vouw. De cancellenramen kregen dekplaten zowel boven als onder. De laden werden voorzien van nieuwe slepen met verende dekplaat stroken en nieuwe ventielen. De hoofdwerk lade werd tevens opnieuw ingedeeld waarbij de Bourdon 16 en Violon 16 vervielen en ruimte ontstond voor een Mixtuur. De Vox Célèste verviel, de open plaats werd voorzien van twee slepen voor een Cymbel en een eng gemensureerde Dulciaan 8. Toets- en register tractuur werden gemoderniseerd. Op 25 januari 1968 nam men het orgel weer in gebruik. Het werd hierbij bespeeld door Wim van der Panne en G. van Campen.

In december 2017 werd het contract getekend voor een algehele restauratie van het orgel. Orgeladviseur Herman G. Kamp zal het project begeleiden. Naast de noodzakelijke restauratiewerkzaamheden worden ook noodzakelijke klankverbeteringen door gevoerd. De oorspronkelijke klank van het instrument zal deels hersteld worden door de ingrepen, die de klank ernstig hebben aangetast, ongedaan te maken. Latere (waardevolle) toevoegingen zullen worden gehandhaafd en waar nodig worden verbeterd. De werkzaamheden zullen worden geïnspireerd op het oorspronkelijke concept van Van Dam, echter zonder verregaande reconstructie of kopiëren van andere instrumenten van Van Dam.

Windvoorziening

De ladebalgen worden los gemaakt van de laden en omgebouwd tot zelfstandige balgen welke met gewichten op druk worden gebracht. De starre windvoorziening zal hierdoor meer ademend worden.

{gallery}orgels/nunspeet/balgen:::1:2{/gallery}

Hoofdwerk

De verwijderde Violon 16' en Bourdon 16' zullen terug keren. Hiervoor is historisch Van Dam pijpwerk beschikbaar. De Mixtuur krijgt een nieuwe samenstelling. De Trompet is in 1968 voorzien van nieuwe kelen en tongen. Ook hiervoor is historisch Van Dam materiaal beschikbaar om dit ongedaan te maken. Tevens zal de bas/discant deling weer worden aangebracht.

Bovenwerk

De Dulciaan en Cymbel welke niet in het klankbeeld passen zullen komen te vervallen. Hun plaats zal worden ingenomen door een Nasard en een nieuwe Klarinet.

Pedaal

De huidige opstelling van het pedaal is zeer krap en de klank ontwikkeling onvoldoende. Achter het orgel zal een losse pedaal kas worden gemaakt met daarin een nieuwe grenen Prestant 16, de Octaaf 8' en een nieuwe grenen Bazuin 16' met volle bekerlengte. De huidige pedaal lade zal plaats bieden aan de overige stemmen.

Foto's van het vervaardingen van de nieuwe Prestant 16' en Bazuin 16' voor het pedaal:
{gallery}orgels/nunspeet/houtenpijpen:::1:2{/gallery}

 

Pedaallade:
{gallery}orgels/nunspeet/pedaallade:::1:2{/gallery}
Pedaalkas:
{gallery}orgels/nunspeet/pedaalkas:::1:2{/gallery}

Laden

De Hoofdwerk en Bovenwerk laden worden gerestaureerd waarbij weer lederen pulpeten worden aangebracht. De hoofdwerk lade wordt voorzien van een kantblok voor de Violon en Bourdon. De Stokken en roosters van de in 1968 geplaatste nieuwe stemmen worden vernieuwd dan wel aangepast in Van Dam stijl.

Hoofdwerk:
{gallery}orgels/nunspeet/hwlade:::1:2{/gallery}
Bovenwerk:
{gallery}orgels/nunspeet/bwlade:::1:2{/gallery}

Opstelling

Achter het orgel zal de losse pedaalkas worden geplaatst. De kas is deels opgesteld en de eerste pijpen zijn geplaatst.

{gallery}orgels/nunspeet/montagehal:::1:2{/gallery}  
]]>
no-spam@vandenheuvel.nl (Martijn) Nederland Wed, 04 Dec 2019 07:39:18 +0100
Hervormde Kerk, Yerseke (2019) http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/678-hervormde-kerk-yerseke.html http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/678-hervormde-kerk-yerseke.html Hervormde Kerk, Yerseke (2019)

In 1951 bouwde de firma Flentrop een nieuw orgel voor de Hervormde Kerk te Yerseke. Het front is een ontwerp van de architect J.W. Janzen. Het instrument is een zeer degelijk gebouwd orgel. Het werd ontworpen en gebouwd in een tijd waarin een grote verandering in de orgelbouw plaatsvond (een heroriëntering op het mechanische ‘barok’ getinte orgeltype). Het is één van de eerdere orgels waarin Dirk A. Flentrop zijn vakkennis presenteerde voor dit type orgel, dat hij bouwde volgens het mechanische sleepladensysteem. Je ziet in de afwerking van het binnenwerk dat “alles op alles” is gezet om aan de hoge kwaliteitseisen te voldoen. Dit orgel heeft een fraaie klank en de mensuren zijn behoorlijk wijd, het is abslouut geen Neo-barokke klank.

flentrop1951

Ondanks de zeer karakteristieke elementen en kwaliteiten zijn er ook zwakkere punten op te noemen. De kwaliteit van de tongwerkregisters is onder het niveau wat men tegenwoordig als wenselijk ziet. De verdere klankopbouw is kenmerkend voor de genoemde bouwperiode, maar ook deze wordt tegenwoordig anders (meer ‘gebruiksvriendelijk’ en afgestemd op het hedendaags gebruik in de Eredienst) gedaan.

In 1975/76 werd het orgel overgeplaatst naar de nieuwe westwand van de kerk. Er werd door Flentrop een pneumatische druktremulant ingebouwd en de tongwerkregisters werden onder handen genomen. De firma Nijsse voerde in 2007 groot-onderhoudswerk uit. De Spitsgedekt 16 van het pedaal 'werd vervangen door een Bourdon 16. Opnieuw werden de tongwerkregisters aangepakt. Helaas zonder het wenselijk resultaat want de tongwerken bleken nog steeds instabiel.

In 2019 ontving Van den Heuvel-Orgelbouw opdracht voor groot-onderhoud. In juli werd met de werkzaamheden aangevangen. De Regaal 8' werd vervangen door een geheel nieuwe Dulciaan 8' waarbij het groot octaaf in halve bekerlengte is uitgevoerd in verband met de beschikbare hoogte van de rugwerkkast. De Hoofdwerk Trompet 8' werd eveneens grotendeels vernieuwd waarbij de schalbekers na aanpassingen werden hergebruikt. De Pedaal Fagot 16' kreeg nieuwe kelen, tongen en stemkrukken. Om de klankkleur mogelijkheden van het rugwerk te vergroten werd de Scherp vervangen door een Sesquialter. Hierbij werd gebruik gemaakt van pijpwerk uit de Scherp aangevuld met Flentrop-pijpwerk uit voorraad van orgelbouwer Van den Heuvel.

{gallery}orgels/yerseke-pkn/werk2019:::1:2{/gallery}

De tremulant balgjes zijn vernieuwd en de klank uitwerking is verbeterd. Verder is herstel van de speeltafel uitgevoerd waarbij versleten toetsbeleg is vervangen, kapotte registerschildjes zijn vernieuwd en versleten viltvoeringen zijn vervangen. De achterwand van het Rugwerk was afgewerkt met dun triplex en zeer kwetsbaar. De afwerking is vernieuwd en is nu 10mm dik. Tevens is de luikindeling aangepast zodat het tongwerk gemakkelijk toegankelijk is voor stemwerkzaamheden. Aansluitend werden de mechanieken nagezien en afgeregeld en de intonatie gecorrigeerd.

]]>
no-spam@vandenheuvel.nl (Martijn) Nederland Fri, 05 Jul 2019 14:57:07 +0200
Hersteld Hervormde Kerk, Lunteren (2019, 46/IIIP) http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/668-hersteld-hervormde-kerk-lunteren.html http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/668-hersteld-hervormde-kerk-lunteren.html Hersteld Hervormde Kerk, Lunteren (2019, 46/IIIP)

De Hersteld Hervormde Gemeente heeft op dit moment een fraaie nieuwe kerk met 1200 zitplaatsen. Het ontwerp van deze traditioneel vormgegeven kerk is van architect Marco Born.

kerk300x228

De dispositie van het nieuwe orgel wordt verdeeld over drie klavieren en pedaal. De klank wordt draagkrachtig, solistisch en zangrijk: het zal een echt ‘Hollands’ orgel worden dat optimaal geschikt is voor de begeleiding van de samenzang maar dat daarnaast ook als solo-instrument zijn diensten kan bewijzen. De door ons ontworpen geprofileerde orgelkas zal van superieur Europees eikenhout worden gemaakt.

laatste foto update: 12 juli.

Gestart is met de raamwerken voor alle wanden en de onderconsoles van de pedaaltorens (19 foto's).

{gallery}orgels/lunteren/orgelkast1:::1:2{/gallery}

In de montagehal worden als eerste de staalconstruktie en de achterwanden gemonteerd (25 foto's).

{gallery}orgels/lunteren/montagehal1:::1:2{/gallery}

De speeltafel wordt geheel in eigen atelier vervaardigd (32 en 9 foto's).

{gallery}orgels/lunteren/speeltafel:::1:2{/gallery} {gallery}orgels/lunteren/pedaalklavier:::1:2{/gallery}

Het zwelraam (17 foto's):

{gallery}orgels/lunteren/zwelraam:::1:2{/gallery}

Van de orgelkast worden de zijwanden, de onderlijst, consoles en bovenkappen gemaakt (30 foto's):

{gallery}orgels/lunteren/orgelkast2:::1:2{/gallery}

Verdere montage van de orgelkast en binnenwerk (39 foto's):

{gallery}orgels/lunteren/montagehal2:::1:2{/gallery}

Het vervaardigen van de ornamenten voor op de hoofdkast (24 foto's):

{gallery}orgels/lunteren/ornamenten:::1:2{/gallery}

Montage van de kappen van de orgelkast, speeltraktuur en houten pijpen (35 foto's):

{gallery}orgels/lunteren/montagehal3:::1:2{/gallery}

montagehaloktober2018

Vervaardigen van de rugpositief kast (15 foto's):

{gallery}orgels/lunteren/orgelkast-rw:::1:2{/gallery}

Montage van het rugpositief, speeltraktuur en registertrekkers (33 foto's):

{gallery}orgels/lunteren/montagehal4:::1:2{/gallery}

montagehaldecember2018

Ondertussen wordt er al lang gewerkt aan het metalen pijpwerk (18 foto's):

{gallery}orgels/lunteren/pijpwerk:::1:2{/gallery}

Montage tongwerk roosters en plaatsen pijpwerk (24 foto's):

{gallery}orgels/lunteren/montagehal5:::1:2{/gallery}

Het vervaardigen van de ornamenten voor op het rugpositief (6 foto's):

{gallery}orgels/lunteren/ornamenten-rw:::1:2{/gallery}

montagehalapril2019

Het plaatsen van de frontpijpen (23 foto's):

{gallery}orgels/lunteren/montagehal6:::1:2{/gallery}

Op 17 juni is aangevangen met de demontage van het orgel.

{gallery}orgels/lunteren/demontage:::1:2{/gallery}

kerkseptember2019w1

De montage in de kerk starte op 2 september.

week 1:
{gallery}orgels/lunteren/montagekerkw1:::1:2{/gallery}
week 2:
{gallery}orgels/lunteren/montagekerkw2:::1:2{/gallery}
week 3:
{gallery}orgels/lunteren/montagekerkw3:::1:2{/gallery}
week 4:
{gallery}orgels/lunteren/montagekerkw4:::1:2{/gallery}

kerkseptember2019w4

]]>
no-spam@vandenheuvel.nl (Martijn) Nederland Mon, 22 Jan 2018 16:07:47 +0100
Maranathakerk, Dinteloord (2018) http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/660-maranathakerk-dinteloord.html http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/660-maranathakerk-dinteloord.html Maranathakerk, Dinteloord (2018)

Na de bouw van een nieuwe kerk voor de Gereformeerde Gemeente in Dinteloord (Johan Frisolaan 1) in 1982 bleek het bestaande positief van Leeflang uit 1976 te klein voor de kerkruimte. De firma Leeflang kreeg hierop de opdracht voor de bouw van een groter orgel. Adviseur was opnieuw Arie J. Keijzer. De architect van kerk, J. Valk uit Soest, ontwierp het front. Het orgel is op 4 mei 1984 in gebruik genomen met een bespeling door de adviseur.

In 2018 kreeg J.L. van den Heuvel Orgelbouw opdracht voor herstel van het orgel. Hierbij is het orgel schoongemaakt, zijn de verende bodems opnieuw beleerd, is de inonatie nagezien en de tractuur en koppelingen na gewerkt en afgeregeld. De Sesquialter bestond uit een conische Nasard en een Terts in fluit mensuur. Dit register is gesplitst in een Nasard 2 2/3' en een Terts 1 3/5' met elk een eigen register trekker.

Foto's van de werkzaamheden:

{gallery}orgels/dinteloord/gallerij:::1:0{/gallery}

]]>
no-spam@vandenheuvel.nl (Martijn) Nederland Sun, 17 Dec 2017 07:36:48 +0100
Stedelijk Museum, Schiedam (2017) http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/657-stedelijk-museum-schiedam.html http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/657-stedelijk-museum-schiedam.html Stedelijk Museum, Schiedam (2017)

Van Gasthuis naar Stedelijk Museum
Het Schiedamse gasthuis werd in de jaren tussen 1262 en 1272 gesticht door gravin Aleida van Henegouwen, zuster van Willem III, de graaf van Holland. Het Sint Jacobs Gasthuis was voor arme bejaarden en zieken (bejaard was men in die tijd al vanaf het veertigste levensjaar). Aan het einde van de achttiende eeuw werd dit gebouw gesloopt om plaats te maken voor het huidige neoclassicistische gebouw. De regenten gaven de opdracht aan de van oorsprong Italiaanse architect Jan Giudici (1746- 1819). In 1773 bouwde de Goudse orgelmaker Joachim Hess een nieuw orgel in de Gasthuiskerk te Schiedam. In 1934 verhuisden de bejaarden van het Sint Jacobs Gasthuis naar een nieuw comfortabeler gebouw. Het oude Sint Jacobs Gasthuis had geen bestemming en diende voor allerlei doeleinden. In 1940 verhuisde het Stedelijk Museum Schiedam naar het oude Sint Jacobs Gasthuis. Van 2003 tot 2006 is het Sint Jacobs Gasthuis grondig gerestaureerd en gerenoveerd. Op 8 april 2006 werd het museum feestelijk heropend door koningin Beatrix.

Orgel
De Goudse organist en orgelmaker Joachim Hess was gespecialiseerd in het vervaardigen van huisorgels (kabinet- en bureauorgels). Dit verklaart de fijnzinnige en intieme klank van deze orgels. In 1773 bouwde Hess een orgel in de kerk. Op 9 september 1773 nam men het instrument feestelijk in gebruik. Het orgel is hierbij bespeeld door Joachim Hess, organist te Gouda, en door de organist, de heer Hagen jr.

Het instrument werd in 1944 en in 1968 door orgelbouwer Leeflang gerestaureerd, en verkeert nog voor een groot deel in de oorspronkelijke staat. Het enige verschil met 1773 is dat er in 1944 een transmissie is aangelegd van de Bourdon 16' naar het pedaal en dat er dekplaten op het cancellenraam van de windlade zijn aangebracht. In 1968 werd de windvoorziening aangepast, omdat de balgen, na een verbouwing van het museum, niet meer waren aangesloten.

Sinds 2006 was het orgel nauwelijks bespeelbaar. In 2017 kreeg J.L. van den Heuvel-Orgelbouw bv uit Dordrecht opdracht het orgel te restaureren. De mechanieken, balgen, windlade, windkanalen en conducten en alle pijpen werden geconserveerd, gerestaureerd en schoongemaakt. Tevens werd door ons een luchtbevochtigingsinstallatie geïnstalleerd.

]]>
no-spam@vandenheuvel.nl (Martijn) Nederland Wed, 22 Nov 2017 13:59:28 +0100
Hersteld Hervormde Kerk, Ouderkerk aan den IJssel (2017/19, 38/IIIP) http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/654-hersteld-hervormde-kerk-ouderkerk-aan-den-ijssel.html http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/654-hersteld-hervormde-kerk-ouderkerk-aan-den-ijssel.html Hersteld Hervormde Kerk, Ouderkerk aan den IJssel (2017/19, 38/IIIP)

De Hersteld Hervormde gemeente heeft op dit moment een fraaie nieuwe kerk met 900 zitplaatsen. Het ontwerp van deze traditioneel vormgegeven kerk is van architect Marco Born.

ouderkerk exterieur 500x302

In een kerk hoort een goed pijporgel, dus de orgelcommissie oriënteerde zich op een nieuw of gebruikt kerkorgel. Via Van den Heuvel-Orgelbouw uit Dordrecht kwam men in contact met de Protestantse Gemeente te Amsterdam. Men bezocht en bespeelde daar een Flentrop-orgel dat door Van den Heuvel zou worden gedemonteerd en opgeslagen.

Het moderne strakke front paste echter niet in de gewenste klassieke inrichting van de te bouwen kerk. Ook de dispositie en de klank wilde de orgelcommissie graag aanpassen zodat het orgel optimaal inzetbaar zou zijn in de kerkelijke gemeente. Besloten werd om het orgel aan te kopen en om delen, na grondige restauratie, te hergebruiken in een nieuw te bouwen orgel. De dispositie wordt aangepast en uitgebreid. Het orgel beschikt straks over 37 stemmen verdeeld over 3-klavieren en pedaal. Er wordt met het ontwerp rekening gehouden met een eventueel mogelijke uitbreiding in de toekomst. De orgelkas wordt geheel nieuw.

Het flentrop orgel heeft een klassieke windvoorziening met 4 vouwbalgen, deze zijn opnieuw beleerd. Om het nieuwe orgel van voldoende wind te voorzien wordt het windsysteem herzien. Toegevoegd worden een extra windmotor en één nieuwe vouwbalg. Ook de kanalisatie wordt gewijzigd.

Foto's van het beleren van de balgen (10 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/balgen:::1:0{/gallery}

Voor de toegevoegde Bourdon 16' van het Hoofdwerk zijn houten pijpen gemaakt (7 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/houten-pijpen:::1:0{/gallery}

Voor de nieuwe stemmen op het Hoofdwerk en het Pedaal zijn nieuwe laden vervaardigd. Voor de toegevoegde stemmen op het Rugwerk en de Cornet van het Hoofdwerk zijn kantblokken gemaakt aan de bestaande laden (16 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/laden:::1:0{/gallery}

De klassiek vormgegeven orgelkast wordt uit mahonie vervaardigd. Speciaal voor deze kast hebben we een 11 meter lange stam laten zagen op de gewenste diktes (23 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/kast:::1:0{/gallery}

De nieuwe onderkast met lijst is al opgesteld in onze montage hal:

ouderkerk montagehal onderkast 500x375

De flentrop speeltafel wordt geheel gereinigd en voorzien van nieuw beenbeleg voor de ondertoetsen. Ook worden er nieuwe bakstukken vervaardigd. De registerborden en omlijsting zijn aangepast aan het nieuwe kastwerk (21 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/speeltafel:::1:0{/gallery}

Het uitgesleten pedaal krijgt nieuwe toetsen in bijpassende vorm (7 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/pedaal:::1:0{/gallery}

Foto's van het maken van de kappen van de torens alsmede de onderlijst van het hoofdwerk (17 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/kast2:::1:0{/gallery}

Monteren van de hoofdkast in de montagehal (20 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/montagehal:::1:0{/gallery}

De kast van het rugwerk is inmiddels klaar (9 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/kast3:::1:0{/gallery}

Monteren van de rugwerkkast in de montagehal (14 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/montagehal2:::1:0{/gallery}

Voor-intonatie van het pijpwerk (11 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/pijpwerk-intonatie:::1:2{/gallery}

Oppassen van al het pijpwerk (15 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/pijpwerk-oppassen:::1:2{/gallery}

Vervaardigen en monteren van de toets- en register mechanieken (16 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/mechaniek:::1:2{/gallery}

Nieuwe windkanalen zijn gemaakt (10 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/windkanalen:::1:2{/gallery}

Het eerste lofwerk is gesneden, pas gemaakt en gemonteerd (5 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/snijwerk1:::1:2{/gallery}

Nu de mechanieken en windvoorziening werken kan worden gestart met het plaatsen van het pijpwerk (21 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/montagehal3:::1:2{/gallery}

De front pijpen zijn geleverd en worden geplaatst (15 foto's):

{gallery}orgels/ouderkerk/front:::1:2{/gallery}

Technisch is het orgel nu gereed en de volgende fase in de intonatie kan worden uitgevoerd.

intonatie montagehal400x533

De balustrade bevindt zich aanweerszijde van het Rugpositief, deze wordt op een 36 cm hoge en 12,5 meter lange profiellijst geplaatst:

{gallery}orgels/ouderkerk/balustrade:::1:2{/gallery}

Maandag 10 juni is de eerste fase van de montage in de kerk gestart: de gehele balustrade werd in deze week geplaatst. Na de vakantie, op maandag 14 augustus, zal worden begonnen met de montage van het orgel.

{gallery}orgels/ouderkerk/montage1:::1:2{/gallery}

Op maandag 14 augustus is begonnen met de montage werkzaamheden in de kerk.

Foto's van de eerste en tweede week:

 {gallery}orgels//ouderkerk/montage2:::1:2{/gallery}  {gallery}orgels//ouderkerk/montage3:::1:2{/gallery}
]]>
no-spam@vandenheuvel.nl (Martijn) Nederland Mon, 31 Oct 2016 11:15:58 +0100
Hervormde Kerk, Scherpenisse (2016) http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/651-scherpenisse.html http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/651-scherpenisse.html Hervormde Kerk, Scherpenisse (2016)

Kerkgebouw

De eerste gegevens van een kerk of kapel te Scherpenisse dateren uit 1203, toen naast de kastheelheer van Poortvliet de geestelijke van "Scarpenesse" Baldewinus in een oorkonde werd genoteerd als getuige. Deze kerk was aan de heilige maagd Maria gewijd en behoorde tot het decanaat Zuid-Beveland en het kapittel van Oud-Munster in Utrecht. In de kerk waren drie kapellen; gewijd aan Sint Barbara, het Heilig Kruis en Sint Jan.

Scherpenisse Hervormde Kerk

De huidige Hervormde Kerk van Scherpenisse dateert uit de 15e eeuw. Omstreeks 1462 werd een nieuw koor gebouwd. De zijbeuken van de kerk ontstonden vermoedelijk rond 1500. De bedoeling was om een hoge kerktoren te bouwen, waarvoor grote steunberen werden gemetseld. Men is echter nooit hoger gekomen dan de eerste geleding, toen werd de bouw gestaakt, mogelijk in verband met geldgebrek door ondermeer overstromingen in de 16e eeuw zoals de Sint Felixvloed en de Allerheiligenvloed. Anderzijds kan het ook zijn dat de toren al tijdens de bouw ging scheefzakken en men het riskant vond om door te bouwen.
Het dwarsschip en het koor van de kerk werden in de 17e eeuw dusdanig bouwvallig dat de het koor van de kerk in 1685 dreigde in te storten. De toestand bleef slecht tot het midden van de 18e eeuw. Nadat stenen en kalk van de muren afvielen, werd de preekstoel en de zitplaatsen naar het kerkschip overgebracht en nadat twee jaar later opnieuw gruis op de preekstoel viel, wilde dominee Matthias Janssen geen dienst meer doen in dit bouwvallige gebouw. Geld voor herstel van de kerk ontbrak dus werd in 1753  om het koor en het dwarspand gesloopt. Een muur op de vroegere scheiding van schip en koor sloot nu de kerk af. Daarin kwam een raam dat in de jaren '70 van de 20e eeuw is dichtgemetseld.. In de kerk bevinden zich veel 17e-eeuwse voorwerpen zoals de preekstoel en een kroonluchter. De oudste grafzerk dateert uit 1441. De oudste van de drie kerkklokken is gegoten in 1484 door klokkengieter Sijmoen Waghevens uit Mechelen.
In 1971-1974 is de kerk gerestaureerd, gevolgd door de meest recente kerkrestauratie in 2009.

Eerste orgel

Al in 1563 stond er in de kerk van Scherpenisse een orgel, omdat in dat jaar de organist in de archiefstukken is vermeld. Na 1600, vermoedelijk aan het begin van de 17e eeuw, moet het instrument uit de kerk zijn verwijderd, nadat het sinds de Reformatie in onbruik zal zijn geraakt. Immers ook in het nabijlegen Tholen-Stad verdween in die tijd het orgel uit de kerk.

Huidig orgel

In 1907 bouwde Mart Vermeulen uit Woerden een tweeklaviers mechanisch orgel voor de Hervormde Kerk van Scherpenisse. Het instrument kreeg een aangehangen pedaal en is boven de (toren)ingang geplaatst. Het is een mechanisch orgel met 1044 pijpen. Hiervoor werd een prijs van f. 2500,- betaald. Het instrument is gedeeltelijk nieuw gemaakt en aangevuld met bestaand 18e- en 19e-eeuws materiaal van diverse oorsprong. Zo komt de windlade voor het bovenwerk uit Middelburg. Het orgel werd op 28 april 1907 in gebruik genomen. De bovenvelden in het front zijn loos, de overige sprekende frontpijpen bestaan uit de grootste pijpen van de Prestant 8 en Octaaf 4. Op het orgel staan twee witte engelen met bazuinen en in het midden David met de harp.

In 1952 is het orgel gerenoveerd en werden twee registers van het bovenwerk gewijzigd: Open fluit 4' en Vox Celesta 8' worden vervangen door Prestant 4' en Nasard 2 2/3'. De eerste werd van nieuw pijpwerk gemaakt, de tweede uit de Vox Celesta. Dit geschiedde door Fa. Koppejan. Ook werd de blaasbalg aangesloten op een elektrische windmachine. De voetbediening aan de achterzijde van de kas en de daaraan bevestigde schepbalgen liet men echter intact. Bij de kerkrestauratie in 1971/74 werden de laden gerestaureerd waarbij de cancellenramen van hechthouten dekplaten (boven en onder) werden voorzien. Voor de sleepafdichting werden telescoophulzen gebruikt. Tevens werd de trompet gesplitst in bas en diskant. Deze restauratie werd uitgevoerd door K.B. Blank & Zn. te Herwijnen in 1973. Omstreeks 1984 is de inliggende mechanische tremulant vervangen door een pneumatische.

Restauratie 2016

De restauratie is conserverend uitgevoerd. De dispositie wijzigingen van Koppejan alsmede de dekplaten en de deling van de Trompet door Blank zijn gehandhaafd. Zowel de orgelkast als alle inwendige onderdelen zijn schoongemaakt en waarnodig behandeld tegen houtworm.

De dubbelvouwbalg (224x110cm) is algeheel gerestaureerd inclusief het vernieuwen van de schanierpunten: het algeheel opnieuw beleren met wit rundleder, het afplakken van de vouwen en de bladen met papier, het nazien en verbeteren van de metalen scharen, het opnieuw zwarten van de scharen, het restaureren en vernieuwen van het leer van de van de ontlatingskleppen en afsluiters.

11 foto's:

{gallery}orgels/scherpenisse/balg:::1:0{/gallery}

De windmachine was geplaatst in een primitieve omkisting bestaande uit spaanplaat en piepschuim. Een nieuwe ventilatorkist is vervaardigd, geplaatst op veren om zo de doorgave van motorresonantie te minimaliseren. De kanalisatie tussen motor en balg is aangeplast aan de nieuwe ventilatorkist. Windkanalen zijn schoongemaakt en nagezien, en indien nodig aangeheeld in stijl. Losgelaten lijmverbindingen zijn herstelt en de belijming met wit rundleer gecontroleerd en waar nodig vervangen.

De windladen zijn na demontage uit het orgel overgebracht naar de werkplaatsen in Dordrecht en daar volgde de eerst schoonmaak en controle. De losse lijmverbindingen en scheuren zijn hersteld. Bij de laatste restauratie door Blank zijn de windladen gerestaureerd en is de boven- en onderkant van het cancellenraamwerk voorzien van een plaat multiplex (10 mm, afgewerkt met een eiken rand). Het ventiel leer bleek nog in uitstekende staat en is dan ook alleen schoongemaakt. Het leer van de pulpeten was echter versleten, deze zijn dan ook vernieuwd. Blank heeft telescopen aangebracht als sleepafdichting. De constructie is aangepast en de afdichtingen zijn vervangen door ‘Liegelind’ ringen zowel op de dekplaat als aan de onderzijde van de stokken.

7 foto's:

{gallery}orgels/scherpenisse/lade:::1:0{/gallery}

De klaviatuur is schoongemaakt. De overmatige zijdelingse speling is weggenomen. Alle delen zijn nagezien en opgewerkt. De stiften werden opnieuw gericht, nieuwe stootkussens van druk vilt werden aangebracht. Het pedaal klavier is gerestaureerd waarbij de versleten toetsen zijn vervangen. De mechaniek is schoongemaakt (schimmel!) en hersteld. In de beukenhouten kapsels bleek veel active houtworm aanwezig. Deze zijn behandeld dan wel vervangen. Draadwerk en lederen moeren van de toetstractuur zijn waar noodzakelijk vernieuwd. De registermechaniek is gereinigd en hersteld, aanwezige overmatige speling weggenomen, torsie en draaipunten nagezien en hersteld, roest verwijderd van de metalen zwaarden en het ijzerwerk wordt opnieuw gezwart. De verbinding met de slepen is nagezien en zo nodig aangepast. De klavier bakstukken en registerknoppen zijn opnieuw gezwart.

8 foto's:

{gallery}orgels/scherpenisse/speeltafel:::1:0{/gallery}

Het pijpwerk is schoongemaakt en hersteld: nazien van de labia, de kernen en corpi van het labiaalpijpwerk, waar nodig reparaties uitvoeren, alles geheel in stijl van het bestaande pijpwerk en eerder uitgevoerde reparaties. De versuikerde of aangetaste voeten zijn vervangen.

De houten pijpen zijn ontdaan van afbladderende verf, waarna bijgewerkt. De corpi, pijpvoeten en voorslagen werden nagezien op lekkage en indien nodig hersteld. Het leer van de stoppen van de houten pijpen is indien nodig vervangen, afsluiting zijn gecontrolereerd en opgetimaliseerd.

De Trompet is geheel uitelkaar genomen en schoongemaakt. De belering nazien en indien nodig vernieuwd, koppen, kelen, tongen en wiggen nagezien en hersteld, stemkrukken afgeregeld op druk en oxidatie verwijderd. De aanspraak en klank is binnen het bestaande concept geëgaliseerd.

41 foto's:

{gallery}orgels/scherpenisse/montage:::1:0{/gallery}

Nadat alle onderdelen waren gerestaureerd, zijn alle delen opnieuw verpakt en overgebracht naar de kerk, daar volgde de montage. Nadat alles opnieuw gemonteerd en afgeregeld was, is de intonatie van alle pijpen geëgaliseerd binnen de mogelijkheden van het concept.

 

]]>
no-spam@vandenheuvel.nl (Martijn) Nederland Mon, 31 Oct 2016 11:13:58 +0100
Opheusden, Gereformeerde Gemeente (2015/8, 40/IIIP) http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/628-gereformeerdegemeente-opheusden.html http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/628-gereformeerdegemeente-opheusden.html Opheusden, Gereformeerde Gemeente (2015/8, 40/IIIP)

De gereformeerde gemeente van Opheusden bouwde op de plaats van de oude kerk een nieuwe kerk met 1750 zitplaatsen naar ontwerp van Van Beijnum Architecten.

20150907 kerk in aanbouw

Het tweeklaviers orgel van Van den Heuvel werd in maart 2002 in gebruik genomen. Het telde 29 stemmen, verdeeld over hoofdwerk, zwelwerk en pedaal. Het orgel wordt uitgebreid met een rugpositief en een (open) Quintbas 10 2/3 op het pedaal.

Het orgelfront is gebouwd voor een hoekopstelling en stond rechts op het liturgisch centrum. Het orgel is nu boven het liturgisch centrum op een gallerij geplaatst. De nieuwe kerk heeft een grote breedte waardoor de frontopstelling met drie ronde torens en 12 tussenvelden van alle kanten goed zichtbaar is.

De preekstoel, de lezenaar en het doopvont zijn naar eigen ontwerp door ons vervaardigd en vormen een eenheid met het orgelmeubel.

Foto's

Vervaardigen Rugpositief kast:

{gallery}orgels/opheusden/rugwerk/gallerij:::1:0{/gallery}

Vervaardigen preekstoel, lezenaar en doopvont:

{gallery}orgels/opheusden/preekstoel/gallerij:::1:0{/gallery}

Vervaardigen nieuwe 3 klaviers speeltafel:

{gallery}orgels/opheusden/speeltafel/gallerij:::1:0{/gallery}

Opstelling in de montagehal:

{gallery}orgels/opheusden/montagehal/gallerij:::1:0{/gallery}

Montage in de kerk:

{gallery}orgels/opheusden/herbouw/gallerij:::1:0{/gallery}

Realisatie Rugpositief 2018

Het nieuwe Rugpositief zal 10 stemmen gaan tellen en krijgt een eigen windvoorziening. De balg en lade zijn inmiddels vervaardigd.

Vervaardingen van de balg:

{gallery}orgels/opheusden/rugwerk/balg:::1:2{/gallery}

Vervaardingen van de lade:

{gallery}orgels/opheusden/rugwerk/lade:::1:2{/gallery}

Vervaardingen pijpwerk, intonatie en oppassen:

{gallery}orgels/opheusden/rugwerk/pijpwerk:::1:2{/gallery}

Montage in de kerk:

{gallery}orgels/opheusden/rugwerk/montage:::1:2{/gallery}

]]>
no-spam@vandenheuvel.nl (Martijn) Nederland Wed, 16 Sep 2015 15:55:07 +0200
Hersteld Hervormde Kerk, Gameren (2014) http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/618-hersteld-hervormde-kerk-gameren-2014.html http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/618-hersteld-hervormde-kerk-gameren-2014.html Hersteld Hervormde Kerk, Gameren (2014)

Dirk Flentrop bouwde dit orgel voor de Opstandingskerk te Den Helder. Piet Kee was betrokken als adviseur bij de bouw. Hij bespeelde het ook bij de ingebuikname, op tweede Kerstdag 1958. De kas is een ontwerp van de architecten Johan A. Peters en B. Roelofs. Het orgel kan gezien worden als een voorbeeld van de degelijke kwaliteit van Dirk Flentrop.

Het instrument is geplaatst in de nieuwe Hersteld Hervormde Kerk van Gameren. De verende ladebodems werden gerestaureerd, aangetast draadwerk vernieuwd, invoeringen vernieuwd en de verende sleepafdichtingen nagezien. De dispositie is ongewijzigd gebleven. Op maandag 21 juli werd aangevangen met de montage van het orgel welke werden voltooid op donderdag 31 juli.

Foto's van de opbouw:

{gallery}orgels/gameren/opbouw:::1:0{/gallery}

Foto's van de demontage in Den Helder:

{gallery}orgels/gameren/demontage:::1:0{/gallery}

 

]]>
no-spam@vandenheuvel.nl (Martijn) Nederland Fri, 24 Apr 2015 12:18:52 +0200
Christelijke Gereformeerde Kerk, Vianen (2014) http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/615-christelijke-gereformeerde-kerk-vianen-2014.html http://vandenheuvel-orgelbouw.nl/nl/instrumenten/instrumenten-per-land/item/615-christelijke-gereformeerde-kerk-vianen-2014.html Christelijke Gereformeerde Kerk, Vianen (2014)

In october 2014 werd het De Jongh-orgel (1975, 6I/P) in de Christelijke Gereformeerde Kerk te Vianen gereviseerd. De werkzaamheden omvatte een algehele herintonatie en het plaatsen van een nieuwe Nasard 2 2/3' ter vervanging van de Mixtuur 2sterk 1'. De Octaaf 2' onderging een mensuurwijziging door tussenvoeging van pijpen uit de vrijgekomen Mixtuur waardoor het klank beeld in de discant ronder is geworden. Tevens is een Tremulant toegevoegd.

Foto's:

{gallery}orgels/vianen/renovatie:::1:0{/gallery}

 

]]>
no-spam@vandenheuvel.nl (Martijn) Nederland Fri, 24 Apr 2015 11:58:56 +0200