In 1951 bouwde de firma Flentrop een nieuw orgel voor de Hervormde Kerk te Yerseke. Het front is een ontwerp van de architect J.W. Janzen. Het instrument is een zeer degelijk gebouwd orgel. Het werd ontworpen en gebouwd in een tijd waarin een grote verandering in de orgelbouw plaatsvond (een heroriëntering op het mechanische ‘barok’ getinte orgeltype). Het is één van de eerdere orgels waarin Dirk A. Flentrop zijn vakkennis presenteerde voor dit type orgel, dat hij bouwde volgens het mechanische sleepladensysteem. Je ziet in de afwerking van het binnenwerk dat “alles op alles” is gezet om aan de hoge kwaliteitseisen te voldoen. Dit orgel heeft een fraaie klank en de mensuren zijn behoorlijk wijd, het is abslouut geen Neo-barokke klank.

Ondanks de zeer karakteristieke elementen en kwaliteiten zijn er ook zwakkere punten op te noemen. De kwaliteit van de tongwerkregisters is onder het niveau wat men tegenwoordig als wenselijk ziet. De verdere klankopbouw is kenmerkend voor de genoemde bouwperiode, maar ook deze wordt tegenwoordig anders (meer ‘gebruiksvriendelijk’ en afgestemd op het hedendaags gebruik in de Eredienst) gedaan.

In 1975/76 werd het orgel overgeplaatst naar de nieuwe westwand van de kerk. Er werd door Flentrop een pneumatische druktremulant ingebouwd en de tongwerkregisters werden onder handen genomen. De firma Nijsse voerde in 2007 groot-onderhoudswerk uit. De Spitsgedekt 16 van het pedaal 'werd vervangen door een Bourdon 16. Opnieuw werden de tongwerkregisters aangepakt. Helaas zonder het wenselijk resultaat want de tongwerken bleken nog steeds instabiel.

De Hersteld Hervormde Gemeente heeft op dit moment een fraaie nieuwe kerk met 1200 zitplaatsen. Het ontwerp van deze traditioneel vormgegeven kerk is van architect Marco Born.

De dispositie van het nieuwe orgel wordt verdeeld over drie klavieren en pedaal. De klank wordt draagkrachtig, solistisch en zangrijk: het zal een echt ‘Hollands’ orgel worden dat optimaal geschikt is voor de begeleiding van de samenzang maar dat daarnaast ook als solo-instrument zijn diensten kan bewijzen. De door ons ontworpen geprofileerde orgelkas zal van superieur Europees eikenhout worden gemaakt.

laatste foto update: 12 juli.

Na de bouw van een nieuwe kerk voor de Gereformeerde Gemeente in Dinteloord (Johan Frisolaan 1) in 1982 bleek het bestaande positief van Leeflang uit 1976 te klein voor de kerkruimte. De firma Leeflang kreeg hierop de opdracht voor de bouw van een groter orgel. Adviseur was opnieuw Arie J. Keijzer. De architect van kerk, J. Valk uit Soest, ontwierp het front. Het orgel is op 4 mei 1984 in gebruik genomen met een bespeling door de adviseur.

In 2018 kreeg J.L. van den Heuvel Orgelbouw opdracht voor herstel van het orgel. Hierbij is het orgel schoongemaakt, zijn de verende bodems opnieuw beleerd, is de inonatie nagezien en de tractuur en koppelingen na gewerkt en afgeregeld. De Sesquialter bestond uit een conische Nasard en een Terts in fluit mensuur. Dit register is gesplitst in een Nasard 2 2/3' en een Terts 1 3/5' met elk een eigen register trekker.

Van Gasthuis naar Stedelijk Museum

Het Schiedamse gasthuis werd in de jaren tussen 1262 en 1272 gesticht door gravin Aleida van Henegouwen, zuster van Willem III, de graaf van Holland. Het Sint Jacobs Gasthuis was voor arme bejaarden en zieken (bejaard was men in die tijd al vanaf het veertigste levensjaar). Aan het einde van de achttiende eeuw werd dit gebouw gesloopt om plaats te maken voor het huidige neoclassicistische gebouw. De regenten gaven de opdracht aan de van oorsprong Italiaanse architect Jan Giudici (1746- 1819). In 1773 bouwde de Goudse orgelmaker Joachim Hess een nieuw orgel in de Gasthuiskerk te Schiedam. In 1934 verhuisden de bejaarden van het Sint Jacobs Gasthuis naar een nieuw comfortabeler gebouw. Het oude Sint Jacobs Gasthuis had geen bestemming en diende voor allerlei doeleinden. In 1940 verhuisde het Stedelijk Museum Schiedam naar het oude Sint Jacobs Gasthuis. Van 2003 tot 2006 is het Sint Jacobs Gasthuis grondig gerestaureerd en gerenoveerd. Op 8 april 2006 werd het museum feestelijk heropend door koningin Beatrix.

Orgel

De Goudse organist en orgelmaker Joachim Hess was gespecialiseerd in het vervaardigen van huisorgels (kabinet- en bureauorgels). Dit verklaart de fijnzinnige en intieme klank van deze orgels. In 1773 bouwde Hess een orgel in de kerk. Op 9 september 1773 nam men het instrument feestelijk in gebruik. Het orgel is hierbij bespeeld door Joachim Hess, organist te Gouda, en door de organist, de heer Hagen jr.

Het instrument werd in 1944 en in 1968 door orgelbouwer Leeflang gerestaureerd, en verkeert nog voor een groot deel in de oorspronkelijke staat. Het enige verschil met 1773 is dat er in 1944 een transmissie is aangelegd van de Bourdon 16' naar het pedaal en dat er dekplaten op het cancellenraam van de windlade zijn aangebracht. In 1968 werd de windvoorziening aangepast, omdat de balgen, na een verbouwing van het museum, niet meer waren aangesloten.

Sinds 2006 was het orgel nauwelijks bespeelbaar. In 2017 kreeg J.L. van den Heuvel-Orgelbouw bv uit Dordrecht opdracht het orgel te restaureren. De mechanieken, balgen, windlade, windkanalen en conducten en alle pijpen werden geconserveerd, gerestaureerd en schoongemaakt. Tevens werd door ons een luchtbevochtigingsinstallatie geïnstalleerd.

De Hersteld Hervormde gemeente heeft op dit moment een fraaie nieuwe kerk met 900 zitplaatsen. Het ontwerp van deze traditioneel vormgegeven kerk is van architect Marco Born.

In een kerk hoort een goed pijporgel, dus de orgelcommissie oriënteerde zich op een nieuw of gebruikt kerkorgel. Via Van den Heuvel-Orgelbouw uit Dordrecht kwam men in contact met de Protestantse Gemeente te Amsterdam. Men bezocht en bespeelde daar een Flentrop-orgel dat door Van den Heuvel zou worden gedemonteerd en opgeslagen.

Het moderne strakke front paste echter niet in de gewenste klassieke inrichting van de te bouwen kerk. Ook de dispositie en de klank wilde de orgelcommissie graag aanpassen zodat het orgel optimaal inzetbaar zou zijn in de kerkelijke gemeente. Besloten werd om het orgel aan te kopen en om delen, na grondige restauratie, te hergebruiken in een nieuw te bouwen orgel. De dispositie wordt aangepast en uitgebreid. Het orgel beschikt straks over 37 stemmen verdeeld over 3-klavieren en pedaal. Er wordt met het ontwerp rekening gehouden met een eventueel mogelijke uitbreiding in de toekomst. De orgelkas wordt geheel nieuw.

Het flentrop orgel heeft een klassieke windvoorziening met 4 vouwbalgen, deze zijn opnieuw beleerd. Om het nieuwe orgel van voldoende wind te voorzien wordt het windsysteem herzien. Toegevoegd worden een extra windmotor en één nieuwe vouwbalg. Ook de kanalisatie wordt gewijzigd.

Kerkgebouw

De eerste gegevens van een kerk of kapel te Scherpenisse dateren uit 1203, toen naast de kastheelheer van Poortvliet de geestelijke van "Scarpenesse" Baldewinus in een oorkonde werd genoteerd als getuige. Deze kerk was aan de heilige maagd Maria gewijd en behoorde tot het decanaat Zuid-Beveland en het kapittel van Oud-Munster in Utrecht. In de kerk waren drie kapellen; gewijd aan Sint Barbara, het Heilig Kruis en Sint Jan.

De huidige Hervormde Kerk van Scherpenisse dateert uit de 15e eeuw. Omstreeks 1462 werd een nieuw koor gebouwd. De zijbeuken van de kerk ontstonden vermoedelijk rond 1500. De bedoeling was om een hoge kerktoren te bouwen, waarvoor grote steunberen werden gemetseld. Men is echter nooit hoger gekomen dan de eerste geleding, toen werd de bouw gestaakt, mogelijk in verband met geldgebrek door ondermeer overstromingen in de 16e eeuw zoals de Sint Felixvloed en de Allerheiligenvloed. Anderzijds kan het ook zijn dat de toren al tijdens de bouw ging scheefzakken en men het riskant vond om door te bouwen.
Het dwarsschip en het koor van de kerk werden in de 17e eeuw dusdanig bouwvallig dat de het koor van de kerk in 1685 dreigde in te storten. De toestand bleef slecht tot het midden van de 18e eeuw. Nadat stenen en kalk van de muren afvielen, werd de preekstoel en de zitplaatsen naar het kerkschip overgebracht en nadat twee jaar later opnieuw gruis op de preekstoel viel, wilde dominee Matthias Janssen geen dienst meer doen in dit bouwvallige gebouw. Geld voor herstel van de kerk ontbrak dus werd in 1753  om het koor en het dwarspand gesloopt. Een muur op de vroegere scheiding van schip en koor sloot nu de kerk af. Daarin kwam een raam dat in de jaren '70 van de 20e eeuw is dichtgemetseld.. In de kerk bevinden zich veel 17e-eeuwse voorwerpen zoals de preekstoel en een kroonluchter. De oudste grafzerk dateert uit 1441. De oudste van de drie kerkklokken is gegoten in 1484 door klokkengieter Sijmoen Waghevens uit Mechelen.
In 1971-1974 is de kerk gerestaureerd, gevolgd door de meest recente kerkrestauratie in 2009.

In 2016 zijn de renovatie werkzaamheden aan het Pels orgel (33/IIIP) in Dendermonde (België) uitgevoerd. Naast een algehele her-intonatie waarbij o.a. mixtuur samenstellen en mensuur verlopen zijn aangepast, is de onbetrouwbare elektrische tractuur vernieuwd. Tevens is de speeltafel ergonomischer gemaakt en voorzien van nieuwe klavieren, pedaal contacten, registerstoelen en trekkers, balans treden, pistons, displays, setzer systeem en midi recorder.

Voor de Gereformeerde Kerk aan de Vijverweg in Bloemendaal bouwde de firma D.A. Flentrop in 1960 een nieuw orgel (26 stemmen) met mechanische tractuur. Het instrument is in gebruik genomen op 21 december 1960. In 2001 voerde de firma Flentrop een restauratie uit. Het orgel kreeg bekendheid vanwege de wekelijkse kerkdiensten die werden uitgezonden op de radio (Radio Bloemendaal / Kerk zonder Grenzen). De Protestantse Gemeente Bloemendaal-Overveen heeft recentelijk een ander kerkgebouw betrokken.

In 2014 werd het orgel aangekocht door Van den Heuvel-Orgelbouw bv. en heeft een goede bestemming weten te vinden in de Evangelische Kirche in Siegburg (Duitsland). Om het orgel in Siegburg te plaatsen is de bestaande gallerij vergroot.

Het orgel werd volledig gerestaureerd en uitgebreid met een Prestant 16' op het pedaal. Deze is geplaatst op nieuwe laden met een eigen windvoorziening achter het orgel. Er zijn hulpladen toegevoegd voor de laagste 10 tonen van de pedaal Subbas. Tevens is de Fagot 16' vernieuwd en de pedaal mixtuur vervangen door een nieuwe Trompet 8'. Een volledige (her)intonatie is voorbereid en zal worden voltooid ter plekke.

Manfred Schwartz, orgeladviseur voor de Evangelische Kerken in Rheinland, is aangesteld om het project te begeleiden.

De gereformeerde gemeente van Opheusden bouwde op de plaats van de oude kerk een nieuwe kerk met 1750 zitplaatsen naar ontwerp van Van Beijnum Architecten.

Het tweeklaviers orgel van Van den Heuvel werd in maart 2002 in gebruik genomen. Het telde 29 stemmen, verdeeld over hoofdwerk, zwelwerk en pedaal. Het orgel wordt uitgebreid met een rugpositief en een (open) Quintbas 10 2/3 op het pedaal.

Het orgelfront is gebouwd voor een hoekopstelling en stond rechts op het liturgisch centrum. Het orgel is nu boven het liturgisch centrum op een gallerij geplaatst. De nieuwe kerk heeft een grote breedte waardoor de frontopstelling met drie ronde torens en 12 tussenvelden van alle kanten goed zichtbaar is.

De preekstoel, de lezenaar en het doopvont zijn naar eigen ontwerp door ons vervaardigd en vormen een eenheid met het orgelmeubel.

Op zaterdag 21 november 2015 wordt het Van den Heuvel-orgel in St. Aloysiuskerk te Glasgow in gebruik genomen. Het instrument werd in 1993 door Van den Heuvel in de Frans symfonische Cavaillé-Coll stijl gebouwd in opdracht van de Royal Academy of Music in London. In 2011 liet men daar een groter orgel bouwen en Van den Heuvel kocht het orgel terug.

In Glasgow is er een samenwerkingsverband tussen het St. Aloysius College en de St. Aloysiuskerk. De directeur van het College, John Browne, studeerde in London bij de Royal Academy of Music. Daar speelde hij regelmatig op het Van den Heuvel-orgel in de Dukes Hall.

Van den Heuvel werd uitgenodigd om naar Glasgow te komen. De bestaande orgel-gaanderij, aan de zijkant van de fraaie koepelkerk, werd ongeschikt bevonden. De aanwezige gaanderij boven de hoofdingang van de kerk was visueel en akoestisch gezien ideaal maar te ondiep om het nieuwe orgel te plaatsen. Besloten werd om deze gaanderij groter te maken hetgeen constructief een ingrijpende en kostbare aanpassing betekende. In augustus 2015 was alles gereed en werd het orgel van het orgelbouwatelier in Dordrecht overgebracht naar Glasgow. Daar volgde de montage. Aansluitend vond de eind-intonatie en het algeheel stemmen plaats in de fraai klinkende monumentale kerk.

De aankoop van het orgel werd mogelijk gemaakt door een grote donatie van de familie van Maurice Taylor, een oud leerling van het St. Aloysius College. De kosten van de gaanderijaanpassingen werd bekostigd uit giften die de kerk ontving.

Het orgel wordt niet alleen tijdens kerkdiensten en concerten gebruikt maar vooral ook door studenten van het St. Aloysius College en door studenten van het koninklijk conservatorium.